BACK TO STORY     

ทองสุโขทัย...ภูมิปัญญาแบบโบราณ



รู้กันไหมคะว่า .. งานศิลปะหัตถศิลป์ จัดเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมานานกว่าร้อยปีแล้ว และงานทองสุโขทัยโบราณ ก็เช่นกัน ซึ่งงานทองประเภทนี้ เป็นงานหัตถศิลป์ที่ถูกประยุกต์ขึ้นมาให้เข้ากับยุคสมัยที่เปลี่ยนไป แถมงานชนิดนี้ยังมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเป็นอย่างมาก
หากยังนึกภาพไม่ออกว่างานทองสุโขทัยมีหน้าตาหรือวิธีการทำยังไง อ่ะ ๆ .. งั้นเรามาลองมาไขข้อข้องใจนี้กันเลย ????
การทำทองสุโขทัยยังคงภูมิปัญญาการทำทองแบบโบราณ คือการทำด้วยมือแทบทุกขั้นตอน โดยมีวิธีการ ดังนี้ ?



1. ขั้นตอนทำทองตามแบบฉบับทองสกุลช่างทองสุโขทัย เริ่มจากการหลอมทอง ช่างทองจะนำทองคำแท่งที่มีความบริสุทธิ์ร้อยละ 99.99 มาหลอมให้ละลาย โดยการเป่าไฟในเบ้าหลอมจนทองละลายกลายเป็นของเหลว เทลงในรางสี่เหลี่ยม ทองจะแข็งตัวจับเป็นแท่ง

2. การตีทอง หรือรีดทอง ช่างทองจะนำทองที่หลอมแล้วมาตีแผ่เป็นแผ่นหรือรีดยาวเป็นเส้นหรือเป็นแผ่น โดยเครื่องรีดแผ่นทอง และเครื่องชักทองเป็นเส้นขนาดต่างๆ กันตามความต้องการ

3. กรรมวิธีการประดิษฐ์ ทองสุโขทัยมีการประดิษฐ์ลวดลายเป็นทองรูปพรรณหลายลักษณะ ได้แก่ การถักทอง การทำลูกประคำทอง การขึ้นปี๊บ และการขึ้นเม็ดมะยม ก่อนที่จะนำทองลักษณะต่างๆ มาประดิษฐ์เป็นลวดลายเลียนแบบไทย ตามจินตนาการเชิงศิลปะของช่างทอง



4. การต้มทอง การต้มทองเป็นขั้นตอนสุดท้ายของการทำเครื่องทอง เป็นการทำความสะอาดเครื่องทองไม่ให้มีน้ำประสานทองเจือปน โดยการนำทองที่ทำแล้วมาเผาให้แดงจนทองร้อนทั่ว จากนั้นนำไปแช่ในกรดกำมะถัน เพื่อให้กรดกัดโลหะอื่นๆ ที่เป็นส่วนประกอบของน้ำประสานทองออก แล้วนำไปแช่ในน้ำเกลือเค็มจัด จากนั้นนำมาเผาให้แดงอีกครั้ง ล้างด้วยน้ำ แล้วนำไปต้มในน้ำมะขามเปียก และนำทองมาทำความสะอาด และขัดด้วยแปรง ก็จะได้ทองที่สวยงามตามเอกลักษณ์ของทองสุโขทัย

โอโห้ .. เห็นไหมคะ ว่าทองสุโขทัยกว่าจะได้มาแต่ละชึ้น ไม่ง่ายเลยจริง ๆ ไหนจะต้องเอาไป หลอม ถัก รีดยาว ต้มทอง

นี่ละค่ะ ที่ทำให้ทองสุโขทัยแต่ละชิ้นมีความหมายและมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว คุ้มค่าแก่การสะสมมาก ๆ ไม่ว่าวันเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหนก็ตาม ..